Dúbidas do galego

Just another WordPress.com site

Facer cachos

Andamos ultimamente falando de verbos que teñen que ver con tirar anacos ou cachos ou pedazos dun obxecto para crear novos obxectos. Á parte dos obvios esnaquizar, escachizar ou despedazar, segundo o contexto existen verbos precisos que definen cada acción. Falamos dalgúns casos concretos.

Cando o anaco que lle tiramos á cousa é a pel, podemos empregar estonar ou espelicar. Se queremos ser moi moi precisos, no primeiro caso referirémonos á casca dun vexetal (Non me amaño a estonar as patacas con este coitelo); no segundo, á pelica dun animal (Tiña unha técnica moi depurada para espelicar años). Descascar ou pelar tamén son sinónimos. Desplumar é palabra galega cuxos sinónimos son depenar e despenar.

Esgazar aplícase cando a rotura é irregular, sexa voluntaria ou fortuíta. Rachar unha folla de papel ou crebar a ponla dunha árbore, por exemplo. No caso de desprenderse unha rama da súa árbore, tamén podemos empregar esgallar.

O castelán trocear podémolo traducir ben por partir ben por tallar ou cortar. “Troceamos la cebolla en juliana”; “partimos a cebola á xuliana”.

En espremer non se busca facer anacos senón obter o zume que algunha cousa ten. Escochar usarémolo para definir o proceso de separar a cabeza do corpo do peixe. Tamén se lle pode aplicar ao traballo de lle tirar a mazaroca á cana do millo. Esta acción tamén a definen verbos como escanar, escarochar e escotar. E cando esa espiga a convertemos en grans, os verbos que usaremos poden ser debullar, escarolar ou escarrolar, degrañar ou escunchar. Escunchar, loxicamente, tamén se utiliza para definir o proceso de tirarlle a cuncha a algún molusco ou retirar a castaña do ourizo. Neste caso tamén podemos utilizar petelar ou esbilar. Esbilar tamén é un verbo que se pode usar para o caso de retirar por completo a carne adherida a un óso, xunto co verbo esburgar. “Esbilou (ou esburgou) aquela ombreira tanto que nin substancia tiña para facer un caldo”.

A lista de verbos deste tipo é ampla. Hai algún outro que coñezades que deberiamos empezar a utilizar máis para que non se perda?

Advertisements

Single Post Navigation

2 reflexións sobre “Facer cachos

  1. Eu coñezo planar para o significado de estonar (patacas, por exemplo)

Deixar unha resposta

introduce os teu datos ou preme nunha das iconas:

Logotipo de WordPress.com

Estás a comentar desde a túa conta de WordPress.com. Sair / Cambiar )

Twitter picture

Estás a comentar desde a túa conta de Twitter. Sair / Cambiar )

Facebook photo

Estás a comentar desde a túa conta de Facebook. Sair / Cambiar )

Google+ photo

Estás a comentar desde a túa conta de Google+. Sair / Cambiar )

Conectando a %s

%d bloggers like this: